Hemodiyaliz Hastalarına Evde Bakım Veren Aile Bireylerinde Maneviyat, Psikolojik İyi Oluş ve Bakım Yükü Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi
Author :
Abstract
Giriş/Amaç:
Hemodiyaliz hastalarına evde bakım veren aile bireyleri bakım sürecinde önemli fiziksel ve psikososyal güçlüklerle karşılaşmaktadır. Bu araştırmada, aile bakım verenlerinde maneviyat, psikolojik iyi oluş ve bakım yükü arasındaki ilişkilerin incelenmesi ve bakım yükü ile ilişkili faktörlerin incelenmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem:
Kesitsel ve analitik tipteki araştırma, bir üniversite hastanesinde hemodiyaliz tedavisi gören hastalara evde bakım veren 223 aile bireyi ile gerçekleştirildi. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Manevi Yönelim Ölçeği, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ve Hemodiyaliz Tedavisi Alan Hastada Birincil Bakım Veren Yükü Ölçeği kullanılarak toplandı. Veriler tanımlayıcı istatistikler, korelasyon analizi ve hiyerarşik çoklu doğrusal regresyon analizi ile değerlendirildi.
Bulgular:
Bakım yükü ile manevi yönelim (r=0.406, p< 0.001) ve psikolojik iyi oluş (r=0.407, p< 0.001) arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulundu. Regresyon analizinde manevi yönelim, sosyodemografik özellikler kontrol edildikten sonra bakım yükü ile anlamlı düzeyde ilişkili kalırken (β = 0.150, p < 0.001), psikolojik iyi oluş bakım yükü ile bağımsız olarak ilişkili değildi (p > 0.05). Yaş, çalışma durumu, bakım verilen kişiyle yakınlık derecesi ve bakım verme süresi bakım yükü ile anlamlı ilişkili bulundu.
Sonuç:
Manevi yönelim, hemodiyaliz hastalarına bakım veren aile bireylerinde bakım yükü ile bağımsız olarak ilişkili bulundu. Bakım verenlerin değerlendirilmesinde manevi, psikososyal ve sosyodemografik özelliklerin birlikte ele alınması, risk altındaki bireylerin belirlenmesine ve destekleyici girişimlerin planlanmasına katkı sağlayabilir.
Keywords
Abstract
Background/Aim:
Family caregivers providing home care for hemodialysis patients experience significant physical and psychosocial challenges during the caregiving process. This study aimed to investigate the associations among spirituality, psychological well-being, and caregiver burden and to examine the factors associated with caregiver burden among family caregivers.
Materials and Methods:
This cross-sectional analytical study was conducted with 223 family caregivers providing home care for patients receiving hemodialysis at a university hospital. Data were collected using the Personal Information Form, the Spiritual Orientation Scale, the Psychological Well-Being Scale, and the Primary Caregiver Burden Scale for Patients Receiving Hemodialysis. Data were analyzed using descriptive statistics, correlation analysis, and hierarchical multiple linear regression analysis.
Results:
A significant positive correlation was found between caregiver burden and spirituality (r=0.406, p< 0.001), as well as between caregiver burden and psychological well-being (r=0.407, p< 0.001). Hierarchical regression analysis showed that spiritual orientation remained significantly associated with caregiver burden after adjustment for sociodemographic characteristics (β = 0.150, p < 0.001), whereas psychological well-being was not independently associated with caregiver burden (p > 0.05). In addition, age, employment status, relationship to the patient, and duration of caregiving were significantly associated with caregiver burden.
Conclusion:
Spiritual orientation was independently associated with caregiver burden among family caregivers of hemodialysis patients. Considering spiritual, psychosocial, and sociodemographic characteristics together in the assessment of family caregivers may contribute to the early identification of individuals at risk and the planning of supportive interventions.
Keywords
Hemodialysis; family caregivers; caregiver burden; spirituality; psychological well-being
